1) นิยามที่ถูกต้องตามกฎหมายไทย
Certified translation = คำแปลที่มี 'statement of accuracy' + ชื่อผู้แปล + ลายเซ็น + วันที่ — ไม่ต้องเป็น sworn ก็ทำได้ | ใช้กับ US/UK/AU visa และเอกสารภายใน
Sworn translation = certified translation + ผู้แปลขึ้นทะเบียน MOJ + ตราประทับหมายเลขทะเบียน + stitch ต้นฉบับ | ใช้กับ MFA legalization + สถานทูต Tier 1/2
Notarized translation = certified translation + Notary Public รับรอง 'ลายเซ็นของผู้แปล' (ไม่รับรองความถูกต้องคำแปล) | ใช้กับ US notarial documents, บางเคสของ China visa, และเอกสารที่ต่างประเทศบังคับ notary
ข้อสำคัญ: ในไทย notary public จะรับรองแค่ลายเซ็น — ไม่ได้ยืนยันว่าคำแปลถูก แม้ผู้แปลจะเป็น sworn | ต่างจาก civil law countries ที่ notary รับรองเนื้อหาด้วย
2) Cost & Timeline Comparison (ต่อหน้า A4)
Certified: (ค่าบริการ: สอบถามเจ้าหน้าที่) | timeline 1-2 วัน | legal weight: internal + Tier 3 embassy
Sworn: ค่าบริการ: สอบถามเจ้าหน้าที่ | timeline 3-5 วัน | legal weight: MFA + Tier 1/2 embassy + court
Notarized: certified + 500-800 บาท ต่อ notary session | timeline +1 วัน | legal weight: certain overseas jurisdictions
Sworn + Notarized (บาง jurisdiction เรียก): ค่าบริการ: สอบถามเจ้าหน้าที่ | timeline 4-6 วัน | legal weight: highest
หมายเหตุ: ราคา sworn ต่างกันมากตามภาษา — ภาษาหายากมีค่าบริการต่างจากภาษาหลัก (ค่าบริการ: สอบถามเจ้าหน้าที่) เพราะ sworn ใน scope นั้นมีน้อยกว่า 15 คนทั้งประเทศ
3) 5 คำถาม Decision Framework
Q1 — ปลายทางเอกสารคือใคร: ราชการไทย → sworn | ต่างประเทศ → ดู Q2
Q2 — หน่วยงานผู้รับกำหนดอะไร: ตรวจคุณสมบัติผู้แปล รูปแบบคำรับรอง และขั้นตอนนิติกรณ์แยกกัน; ณ กันยายน 2569 ไทยยังไม่ออก Apostille
Q3 — ต้อง MFA legalize ไหม: ใช่ → sworn บังคับ | ไม่ → certified พอ
Q4 — ต้องใช้ในศาลไหม: ศาลไทย/ต่างประเทศ → sworn | อนุญาโตตุลาการ → ขึ้นอยู่กับข้อตกลง (อ่าน tribunal rules)
Q5 — งบประมาณ vs ความเร็ว: ถ้าไม่แน่ใจให้เลือก sworn เพราะ 'upgrade ยากกว่า downgrade' (certified upgrade เป็น sworn = ต้องแปลใหม่ทั้งชุด)
4) 6 Use Case ที่คนเลือกผิดบ่อย
Case 1 — US B1/B2 visa (BKK): เลือก sworn เสียเงินเกิน 40% ที่จริงต้อง certified อย่างเดียว
Case 2 — จดทะเบียนสมรสในเยอรมนี: เลือก certified แล้วสถานทูตปฏิเสธ ต้องแปลใหม่เป็น sworn + Apostille
Case 3 — Adopt เด็กจากอินเดีย: ทำ sworn อย่างเดียวไม่พอ ต้อง sworn + notarized + Apostille + Embassy India
Case 4 — Business contract ยื่น ICC arbitration: certified พอถ้า tribunal rule ไม่บังคับ sworn — ประหยัดเป็นแสน
Case 5 — จดทะเบียนบริษัทในสิงคโปร์: ACRA ยอมรับ certified translation + notarized ที่ Singapore consulate — ไม่จำเป็นต้อง MFA
Case 6 — ใบขับขี่แปลใช้ต่างประเทศ: IDP (International Driving Permit) มาแทนได้ ไม่ต้องแปลเอกสารเลย — ประหยัด 100%
5) Anti-pattern ที่ควรหลีกเลี่ยง
Anti-pattern 1 — 'จ้างที่ถูกที่สุดก่อน แล้ว upgrade ทีหลัง': upgrade ทำไม่ได้ ต้องแปลใหม่ทั้งชุด เสียเงิน 2 รอบ + เวลา 2 เท่า
Anti-pattern 2 — 'ให้ญาติที่พูดได้แปล แล้ว sworn certify': sworn ที่มี ethics จะ re-translate ทั้งหมด ไม่ certify ของคนอื่น — ทำที่จริงได้แค่บางที่ที่ผิดจริยธรรม
Anti-pattern 3 — 'สแกน stamp sworn จากงานเก่ามาใช้': เป็น forgery — MFA/สถานทูต Tier B cross-check hash ของ stamp กับ database MOJ
Anti-pattern 4 — 'ทำ sworn ต่างประเทศแล้วส่งกลับไทย': sworn ต่างประเทศ MOJ ไทยไม่ยอมรับ ต้องแปลใหม่กับ sworn ไทย + legalize เพิ่ม
ขั้นตอนการใช้บริการ
- 1
ระบุปลายทาง
ระบุ authority + จุดหมายเอกสาร (ในไทย/ต่างประเทศ, ราชการ/เอกชน/ศาล)
- 2
อ่าน checklist
อ่าน official checklist ของ authority ปลายทาง (ห้ามเชื่อ blog third-party)
- 3
เลือก type
ใช้ 5-question framework ในบทความเลือก sworn/certified/notarized
- 4
ตรวจ translator
ถ้า sworn → verify MOJ registry + certificate of good standing | ถ้า certified → เลือก agency มี insurance
- 5
Chain legalization
ทำตาม chain ที่ tier กำหนด — MFA/Apostille/Embassy/Ministry ปลายทาง
- 6
Backup
เก็บ scan + tracking number ทุกฉบับ กันเอกสารเสียหายระหว่างส่ง
คำถามที่พบบ่อย
Sworn กับ certified อันไหน 'ถูกกฎหมาย' มากกว่า?
ทั้งคู่ถูกกฎหมาย — แค่ 'ใช้ได้กับ authority ต่างกัน' | Sworn = MFA/สถานทูต Tier 1/2/ศาล | Certified = internal/US-UK-AU visa/business
Notary Public ในไทยรับรองคำแปลได้ไหม?
รับรองได้แค่ 'ลายเซ็นของผู้แปล' — ไม่รับรอง 'ความถูกต้องของคำแปล' | ต่างจากประเทศ civil law | จึงมักคู่กับ sworn เพื่อให้ครบ
ทำ sworn แล้ว notary certify เพิ่ม ได้ประโยชน์อะไร?
ได้ประโยชน์กับประเทศที่บังคับ notary (US ในบางรัฐ, China บางเคส) — เพิ่ม chain of authentication อีก 1 ชั้น
Freelance translator ที่ 'มี stamp' นับเป็น sworn ไหม?
ต้อง cross-check MOJ registry เท่านั้น — stamp ที่ไม่มี MOJ number ไม่นับเป็น sworn แม้จะดูเป็นทางการ
แปลเอกสารการศึกษาใช้อะไร?
ขึ้นอยู่กับปลายทาง: ไทย→sworn, US→certified, UK→certified, DE/JP→sworn+Apostille, CN→sworn+notarized+embassy
งานด่วน 1 วันได้ไหม?
Certified: ได้ (surcharge 50%) | Sworn: ยากมาก (ต้อง book sworn translator ล่วงหน้า) | Notarized: ต้องมี notary appointment | iLC มี express queue สำหรับลูกค้าประจำ