1) กฎหมายมรดกไทย — พื้นฐานที่ต้องรู้ก่อนวางแผน
ประมวลกฎหมายแพ่งฯ บรรพ 6 กำหนดว่า มรดกตกทอดตามพินัยกรรม (Will) ถ้ามี; ถ้าไม่มีตกทอดตามลำดับ 6 ชั้นทายาทโดยธรรม (คู่สมรส, บุตร, บิดา-มารดา, พี่น้อง...) — ต่างจากระบบ common law ที่ให้อิสระเต็มที่
พ.ร.บ. ภาษีการรับมรดก 2558 กำหนด estate tax 5% (สำหรับทายาทตรง) และ 10% (สำหรับทายาทลำดับอื่น) เฉพาะส่วนที่เกิน 100 ล้านบาท — ยกเว้นคู่สมรส (0%)
ทรัพย์สินในไทย: probate ต้องผ่านศาลไทย (คำสั่งตั้งผู้จัดการมรดก) ใช้เวลา 6–18 เดือน ค่าใช้จ่าย 1.5–3% ของมูลค่ามรดก
ที่ดินในไทย: ชาวต่างชาติทายาทไม่สามารถถือครองได้ ต้องขายภายใน 1 ปีนับจากได้รับมรดก (ตาม พ.ร.บ. ที่ดิน มาตรา 94)
2) กฎหมายมรดกปลายทาง — 4 เขตอำนาจสำคัญ
สหรัฐฯ: Federal estate tax 40% สำหรับ estate > USD 13.99M (2568); non-resident non-citizen ได้ exemption เพียง USD 60,000 — ต้องใช้ Foreign Grantor Trust หรือ QDOT (Qualified Domestic Trust) เพื่อลดภาระ
สหราชอาณาจักร: Inheritance Tax 40% สำหรับ estate > £325,000 (nil-rate band); Residence Nil-Rate Band เพิ่ม £175,000 สำหรับที่อยู่อาศัยที่ตกทอดสู่ทายาทตรง; UK domiciled + non-domiciled มีกฎต่างกันชัดเจน
ออสเตรเลีย: ไม่มี federal estate tax แต่ CGT (Capital Gains Tax) triggers เมื่อทรัพย์สินโอนจากผู้ตาย — จัดว่า market value transfer ทำให้ทายาทมี tax base สูงขึ้น
ญี่ปุ่น: 相続税 (Inheritance Tax) 10–55% แบบก้าวหน้า สำหรับ estate > ¥30M + ¥6M/ทายาท; ครอบคลุมทั้งทรัพย์สินในญี่ปุ่นและต่างประเทศ (ถ้าผู้ตายเป็น long-term resident ญี่ปุ่น)
3) 4 โครงสร้างที่ iLC ใช้จริง
โครงสร้าง A (Dual Will): แยกทำพินัยกรรม 2 ฉบับ — 1 ฉบับสำหรับทรัพย์สินในไทย (ตามกฎหมายไทย), 1 ฉบับสำหรับทรัพย์สินต่างประเทศ (ตามกฎหมายปลายทาง) — ลด probate delay ได้ครึ่งหนึ่ง เพราะดำเนินการ 2 เขตพร้อมกัน — เหมาะกับ expat มีทรัพย์สินสองประเทศ
โครงสร้าง B (Thailand Living Trust): จดตั้ง trust ในไทยผ่านบริษัทที่ iLC จัดโครงสร้าง (ไทยไม่มี trust law ตรง แต่ใช้ 'ทรัสต์เพื่อธุรกรรมในตลาดทุน' หรือ 'มูลนิธิ' หรือโครงสร้างบริษัทที่ถือทรัพย์สินให้) — bypass probate ไทยได้ 100%
โครงสร้าง C (Offshore Trust — BVI/Cayman/Singapore): ย้ายทรัพย์สินสภาพคล่อง (เงินสด, หุ้น, brand IP) เข้า offshore trust — เหมาะกับ estate > USD 5M; ต้อง compliance กับ CRS/FATCA และแจ้งกรมสรรพากรไทยตาม CFC (Controlled Foreign Company) rules
โครงสร้าง D (Life Insurance Wrapper): ใช้ประกันชีวิตวงเงินสูง (universal life > USD 2M) ในสิงคโปร์/ฮ่องกงเป็น wrapper — ทายาทได้เงินสดทันทีเมื่อผู้เอาประกันตาย ไม่ต้องรอ probate; premium สามารถลงทุนได้; และไม่เข้า probate estate ในหลายเขตอำนาจ
4) เคสจริง — ก่อนและหลังวางแผน
เคส 1 (2567): ผู้เสียชีวิตเป็นชาวอเมริกัน อายุ 68 ปี อาศัยพัทยา 15 ปี มีทรัพย์สินไทย 45M + สหรัฐฯ 8M USD — ไม่ได้ทำพินัยกรรม; ทายาทต้อง probate ที่ California 22 เดือน + ศาลไทย 14 เดือน; estate tax สหรัฐฯ ที่ต้องจ่าย USD 3.16M (40% ของ 7.94M ที่เกิน exemption)
หากใช้โครงสร้าง A + C ล่วงหน้า: probate สหรัฐฯ 4 เดือน (California summary probate); ทรัพย์สินสภาพคล่องใน Cayman trust bypass probate; estate tax ลดเหลือ USD 0.4M (ประหยัด USD 2.76M ~ 100 ล้านบาท)
เคส 2 (2568): คู่สมรสไทย-ญี่ปุ่น สามีญี่ปุ่นเสียชีวิต มีคอนโดกรุงเทพ 12M + โตเกียว ¥85M + บัญชีร่วม ¥40M — ภรรยาไทยไม่มี Japanese residency; ญี่ปุ่นเรียก inheritance tax ¥18M แม้ทรัพย์สินอยู่ต่างประเทศ (เพราะสามีเป็น Japan citizen 10-year rule)
iLC ช่วย restructure ผ่าน Singapore life insurance wrapper + Thailand nominee company (สำหรับคอนโดกรุงเทพ) ล่วงหน้า 5 ปี — ประหยัดภาษี ¥12M และรับ payout ภายใน 60 วัน
5) กระบวนการวางแผน — 6 ขั้นตอนของ iLC
ขั้น 1 (Discovery, 1 สัปดาห์): map ทรัพย์สินทุกประเภททุกประเทศ + สถานะครอบครัว + tax residency history
ขั้น 2 (Risk Assessment, 2 สัปดาห์): คำนวณ estate tax exposure ในแต่ละ scenario (die today vs. 10 years) และ probate delay estimate
ขั้น 3 (Structure Selection, 1 สัปดาห์): เลือกโครงสร้าง A/B/C/D + จัด hybrid ที่เหมาะสม
ขั้น 4 (Drafting, 3–6 สัปดาห์): iLC + local counsel ปลายทาง drafts documents + review
ขั้น 5 (Execution): เซ็นต่อหน้า Notarial Services Attorney + witnesses + registration ที่จำเป็น
ขั้น 6 (Annual Review, ต่อเนื่อง): tax law เปลี่ยน + สถานะครอบครัวเปลี่ยน — review ทุก 12 เดือนเพื่อ update
ขั้นตอนการใช้บริการ
- 1
Discovery meeting
แจ้ง iLC ทรัพย์สินทุกประเทศ + สถานะครอบครัว + tax residency
- 2
Risk assessment
ทีมคำนวณ estate tax exposure และ probate delay
- 3
Structure selection
เลือก dual will / trust / offshore / insurance wrapper ตามความเหมาะสม
- 4
Drafting + execution
iLC + local counsel drafts + เซ็นต่อหน้า Notarial Services Attorney
- 5
Annual review
รีวิวปีละครั้งเพื่อ update ตามการเปลี่ยนแปลงของกฎหมาย/ครอบครัว
คำถามที่พบบ่อย
ไทยมี inheritance tax ไหม?
มี estate tax 5–10% เฉพาะส่วนเกิน 100 ล้านบาท คู่สมรสยกเว้น; ไม่มี inheritance tax แบบเยอรมัน/ญี่ปุ่น
ต้องทำพินัยกรรมที่ไทยไหม?
แนะนำอย่างยิ่งสำหรับ expat/เจ้าของทรัพย์สินหลายประเทศ — ประหยัดเวลา probate 6–12 เดือน
พินัยกรรมแบบไหนดีที่สุด?
'พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง' (public will ที่อำเภอ) — ปลอมแปลงยากที่สุด; หรือ 'แบบเขียนเองทั้งฉบับ' ถ้าต้องการ privacy
Living Trust ทำได้ในไทยไหม?
ไม่มีกฎหมาย trust ตรง — ต้องใช้โครงสร้างบริษัท/มูลนิธิที่ iLC จัดให้
ค่าใช้จ่ายวางแผน estate?
ขึ้นอยู่กับ complexity — ค่าบริการ: สอบถามเจ้าหน้าที่ (dual will) ไปจนถึง 500,000+ บาท (offshore trust + insurance wrapper)
ต้อง update พินัยกรรมบ่อยแค่ไหน?
อย่างน้อยทุก 3 ปี หรือเมื่อ life event (แต่งงาน, หย่า, มีบุตร, ย้ายประเทศ, ซื้อ/ขายทรัพย์สินใหญ่)
ที่ดินไทยตกทายาทต่างชาติได้ไหม?
รับได้ตามกฎหมาย แต่ต้องขายภายใน 1 ปีนับจากรับมรดก — หรือใช้โครงสร้างบริษัทถือแทน
ประกันชีวิตต่างประเทศเข้ามรดกไทยไหม?
หากผู้เอาประกันเป็นไทย tax resident — sum insured เข้าเป็น estate เพื่อคำนวณ estate tax 5–10%